Nieuws

Cathy Geurts (23): “Ik hoop dat de kinderen van nu en de toekomst opgroeien met gebarentaal”

Foto: Joey Oui (U.S.A.)

Cathy Geurts heeft het Syndroom van Gernet, waardoor ze zwaar slechthorend is en steeds slechter gaat zien. Op haar zestiende ging ze naar speciaal onderwijs in Sint-Michielsgestel. Daar maakte ze voor het eerst kennis met de dovencultuur en gebarentaal. “Het is een deel van mij geworden.”

Cathy groeide niet op met gebarentaal, ondanks dat haar moeder doofblind is. “Zij is naar het Instituut voor Doven (IvD) geweest in de tijd dat gebarentaal verboden was,” vertelt Cathy. Thuis bedachten moeder en dochter simpele gebaren om met elkaar te communiceren. Bij Cathy’s geboorte was zij niet getest op gehoor; pas rond 2,5-jarige leeftijd werd bevestigd dat ze slechthorend was.

Toen haar moeder bezig was met onderzoek naar het Syndroom van Gernet, ook bekend als het Syndroom van Königsmark, zag ze gelijkenissen met haar dochter. “Toen ik rond mijn tiende een bril nodig had, vreesde mijn moeder dat het hetzelfde was.” Hoe het syndroom begint, is onbekend. “We vermoeden dat de zenuw gewoon langzaam afsterft. Het oog zelf en DNA is in orde. De snelheid waarmee mijn zicht afneemt is ongeveer hetzelfde als bij mijn moeder.”

Gelukkig kon Cathy zich prima redden in de horende wereld. Ze ging naar een school voor slechthorenden en had een vriendengroep waarmee ze veel activiteiten ondernam. Op haar zestiende liep ze echter vast op de reguliere havo. “Uiteindelijk tipte iemand mij over VSO Compas,” zegt Cathy, dat is een school voor tweetalig Voorgezet Speciaal Onderwijs voor dove en slechthorende leerlingen.

Dovenfamilie

Een dovenschool was een hele omschakeling voor Cathy, die tot dusver altijd oraal les had gehad. Maar de verandering was positief: “Ineens had ik toegang tot informatie waarvan ik niet eens wist dat het bestond!” Ze zou niet meer zonder gebarentaal kunnen. “Het is een deel van mij geworden. Ik zou het niet willen verliezen.” Cathy voelt zich nu thuis in de dovengemeenschap. “Het is een nieuwe familie.”

Binnen die familie identificeert Cathy zich – hoewel zij slechthorend is – toch als doof. “Ik ervaar het zeker als een identiteit. Maar ik gebruik wel alle termen: slechthorend, doof en doofblind. Het liefst zeg ik doof, maar soms begrijpen mensen niet dat de inhoud per persoon kan verschillen. De één kan praten, de ander kan niet liplezen. Persoonlijk zou ik liever zien dat slechthorend ook onder het woord doof zou vallen, zoals andere landen dat doen.”

Gelijkwaardig

Nu Cathy zelf gebarentaal heeft geleerd, hoopt ze dat anderen die kans ook krijgen, zowel horenden als doven. “Ik hoop dat de kinderen van nu en de toekomst opgroeien met gebarentaal. Uiteraard naast het gesproken en geschreven Nederlands. Het is al bewezen dat gebarentaal vroegtijdige taalontwikkeling stimuleert als je het bij een baby gebruikt. Hoe veel meer effectief kan gebarentaal worden als een heel land het kan spreken en iedereen gelijkwaardig trekt?”

Een erkenning van de Nederlandse Gebarentaal als officiële taal zou volgens haar aan die gelijkwaardigheid kunnen bijdragen. “Dan hebben we meer rechten. Als horende personen makkelijker gebaren kunnen leren en meer over onze cultuur te weten kunnen komen. Als zij toegang kunnen krijgen tot de taal, betekent dat meer toegang én begrip voor de doven. Communicatie is de sleutel tot alles.”

Het ideale toekomstbeeld volgens Cathy? “Dat doven niet bang hoeven te zijn voor een sollicitatiegesprek uit angst afgewezen te worden door hun beperking.” Ze wil mensen laten zien dat de dovenwereld groter is dan je denkt, belangrijk en verrijkend. “Ik hoop als we toegang tot gebarentaal geven aan de horende maatschappij ze het aandurven, zodat onze maatschappijen kunnen samenvloeien en samenleven.”

Het verhaal van Cathy Geurts maakt deel uit van een reeks over dove en slechthorende jongeren. Lees hier ook het verhaal van Ashley Frissen (18): “Ik was niet blij om doof te zijn.”

Laat een reactie achter