Nieuws

Ashley Frissen (18): “Ik was niet blij om doof te zijn”

Foto: Cas Wolters

Ashley Frissen is doof, net als haar zus Melissa. Haar ouders leerden bij de geboorte van hun dochters gebarentaal, maar doctoren waarschuwden hen dat ze niet teveel moesten gebaren. Het had grote gevolgen voor het zelfbeeld van Ashley. “Ik was niet trots op wie ik was.”

Melissa was drie jaar oud toen Ashley geboren werd. “Mijn ouders waren niet echt geschokt toen ze ontdekten dat ik doof was,” vertelt Ashley. Ze konden al gebaren, alleen werd hen dat al gauw afgeraden. “Mijn ouders kregen allebei verkeerde informatie. De doctoren zeiden dat ze niet de hele tijd moesten gebaren, anders zouden we niet kunnen praten.”

Ashleys ouders leerden hun dochters in gesproken taal communiceren. Als dat niet ging gebruikten ze gebaren, maar dan in NmG, Nederlands met Gebaren. Deze vorm van gebaren volgt de grammatica van het gesproken Nederlands, in plaats van de grammatica van de Nederlandse Gebarentaal. “Het is bij mijn zus wel gelukt om haar meer te laten praten, maar bij mij is het ‘m niet geworden. Het was gewoon niet mijn taal,” zegt Ashley.

De zusjes gingen naar de Mgr. Hanssenschool in Hoensbroek, een school met speciaal onderwijs voor doven en kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). “Daar kregen we veel logopedie om te kunnen praten. Er werd weinig gebaard. Ik heb gehoord dat de directeur van de school het niet wilde. Melissa en ik waren ons daar niet zo bewust van. We wisten eigenlijk niet beter.”

De juiste manier

Toen Melissa naar een reguliere middelbare school ging, had ze moeite om alles te volgen. “Ze accepteerde ook zichzelf niet.” Omdat Ashley meer ondersteuning nodig had, wilden haar ouders dat zij naar een dovenschool ging. Ashley zelf werkte dat zo hard mogelijk tegen. “Ik wilde niet gebaren! Het was me tenslotte geleerd dat ik niet mocht gebaren. Ik was niet trots op wie ik was en was niet blij om doof te zijn. Ik denk dat in die periode mijn ouders beseften dat het niet de juiste manier was geweest voor ons.”

Uiteindelijk ging Ashley toch naar een dovenschool in Sint-Michielsgestel. “Ik ging uiteindelijk meer gebaren en, veel later dan ik, mijn zus ook. We beseften dat we dat geweldig vonden. We konden veel meer begrijpen!” Hun ouders merkten toen dat hun dochters gebarentaal juist fijn vonden. “Mijn ouders hebben achteraf veel spijt gehad dat ze niet voldoende gebaarden. Ze zijn er tot op de dag van vandaag niet blij mee.”

Dat doven moeten leren praten, vindt Ashley niet meer kunnen. “Ten minste, als mensen dan zeggen dat doven geen gebarentaal nodig hebben. Doctoren vertellen ouders dat ze maar beter geen gebarentaal als voertaal kunnen gebruiken, omdat het ‘niet makkelijk’ gaat. Het is juist niet makkelijk als je bijna wordt onderdrukt om maar niet te gebaren.”

Volledig jezelf

Nu ze de Nederlandse Gebarentaal wél beheerst, is Ashley een stuk gelukkiger geworden. “Het is heel erg fijn als je wat je denkt en voelt in je eigen taal kunt verwoorden. Voor mij betekent het meer dan een taal. Gebaren is voor mij veel beter dan alleen praten, doof zijn is een deel van mij.”

Ashley heeft naar eigen zeggen ook de voordelen ontdekt van het doof zijn. “Je bent volledig jezelf. Ook kun je je lichaam en mimiek gebruiken om iets te vertellen. Dat is veel mooier dan alleen maar je mond bewegen.” En, voegt ze grappend toe: “Als mijn hond zit te blaffen vanwege het onweer, word ik er in ieder geval niet wakker van.”

Het verhaal van Ashley Frissen maakt deel uit van een reeks over dove en slechthorende jongeren. Lees hier ook het verhaal van Tom de Beer (21): “Met NGT krijg ik een beter beeld van hoe het voor een dove is om te communiceren.”

2 Responses

  1. Moeder

    Helaas wordt er nog steeds te vaak gezegd (door doktoren/CI team) dat je een kind niet afhankelijk moet maken van gebaren omdat het opgroeit in een hirende wereld….wordt er heel verdrietig van.

  2. Odie venema

    Ik ben ook niet blij mee dat ik doof ben al jaren draag ik hoorapparaat hoof ik alleen rumoer tot ik 60 jaar ging ik opratie van implantaat ci paar wekdn later ging ik een ci projector echt geweldig praat ik beter het is geweldig nu hoor ik vogel.piepen paar gingen hoor ik bijna alles heerlik gevoel heel fijn met ci-projector heel tevreden blij mee

Laat een reactie achter